Yapay zeka, paleontologlara fosilleşmiş izleriyle dinozorları tanımlamada yardımcı oluyor

Palentoloji ve yapay zeka: dinozor izlerine yeni bir bakış

Palantologlar sadece iskeletleri değil, aynı zamanda “canlı” izleri – tarih öncesi hayvanların yaşam aktivitelerinin fosilleşmiş izlerini – inceliyor. Ancak bu tür izlerin tanımlanması zor olabilir: genellikle bulanık, gruplar halinde bulunur veya sedimantal kayaçlarla kaplanmıştır, bu da sahibini kesin olarak tanımlamayı neredeyse imkansız kılar.

Alman araştırmacılar bu sorunu yapay zeka yardımıyla çözdü. Yaklaşık 2000 dinozor izi görüntüsünü sisteme yüklediler; bu görüntüler Dünya tarihinin 150 milyon yılını kapsıyordu ve algoritmayı izlerin sekiz ana özelliğini ayırt edecek şekilde eğittiler. Bu parametreler, hayvan türünü belirlemekle kalmaz, aynı zamanda hareketlerinin detaylarını da yeniden oluşturur.

Yapay zekâ tam olarak neyi göz önünde bulunduruyor?
Özellik Açıklama
İz üzerindeki toplam ağırlık yükü Dinozorun adım sırasında ne kadar ağırlık uyguladığını gösterir.
Kontak şekli ve alanı Bileğin yüzeye nasıl temas ettiğini belirtir.
Vücudun hareket sürecinde konumu Hareket sırasında vücudun yerleşimini tanımlar.
Denge ve kütle dağılımı Kilo dağılımının dengeyi nasıl etkilediğini gösterir.
Parmaklar arasındaki mesafe Parmaklar arasındaki uzaklığı ölçer.
Ayak genişliği Türün tanımlanmasında önemli olan ayak genişliğidir.
Parmakların ayağa tutunması Parçaların ayağa bağlanma yapısını ifade eder.
“Babet” yapısı ve iz üzerindeki etkisi Babetin yapısının iz üzerindeki etkisini inceler.
Babet konumu ve baskı derecesi Arka bacak kısmının ne kadar bastırıldığını gösterir.
Parmak‑topuk basınç dengesi Ön ve arka kısımlara ağırlık dağılımını karşılaştırır.
Sol ve sağ taraf farkları Sol ve sağ izlerin farklılıklarını karşılaştırır.
Sağ ve sol izin şekil karşılaştırması Sağ ve sol izlerin şekillerini kıyaslar.

Neden bu önemli?
Yapay zeka uygulanmadan önce, çoğu iz yüksek derecede belirsizlikle tanımlanabiliyordu. Klasik yaklaşım, hareket tipi, toprak nemi, yapısı ve uzun vadeli sedimantal kaplama ile sonraki erozyon gibi birçok değişkeni hesaba katıyordu. Bu, karmaşık bir “dedektif” görevi oluşturuyordu.

Yeni algoritma sayesinde bilim insanları “Kırmızı Ayakkabı” teknolojisini elde etti – izleri belirli dinozor türleriyle daha doğru eşleştirmeye yarayan bir araç. Bu özellikle, belirli bir hayvanın iskeleti genellikle izlerinin yanında bulunmadığı için çok değerlidir.

Pratik sonuçlar
En parlak örneklerden biri, Güney Afrika’da bulunan ve yaklaşık 210 milyon yıl öncesine tarihlenen üçparmaklı dinozor izleridir. Daha önce, modern kuşların atalarının yalnızca yaklaşık 60 milyon yıl sonra ortaya çıktığı düşünülüyordu. Yapay zeka, bu küçük tripodların gerçekten erken kanatlılarla ilişkili olabileceği hipotezini doğrulayarak, kuş benzeri özelliklerin evrim zaman çizelgesini yeniden gözden geçirdi.

Bu şekilde yapay zeka sadece iz analizini hızlandırmakla kalmaz; tarih öncesi canlıların davranışları ve biyolojisi hakkında yeni ufuklar açar.