James Webb, “Kalmari” adlı galaksiyi Çin takımyıldızında şaşırtıcı derecede parlak bir çekirdekle keşfetti.

Yeni Messier 77 fotoğrafı James Webb teleskobu

NASA’nın James Webb (JWST) uzay teleskobu, “Kalamar” olarak bilinen spiral galaksi Messier 77’nin yeni bir kızılötesi portresini tanıttı. Fotoğraf, MIRI (Medium‑Resolution Infrared Camera) kamerasıyla çekildi ve detayları sayesinde “ayın fotoğrafı” statüsünü kazandı.

Fotoğrafta ne görüyoruz
Öğe Açıklama Spiral kollar Parlak şekilde dönen, klasik spiral çizimine benzer. Toz diski Sıcak (mavi) yıldızarası tozu yayılımı, boşluklarla dolu bir fırınlı yapı oluşturur. Aktif çekirdek (AGN) Sıkışmış sıcak gaz kaynağı, tüm galaksiyi gölgelendirir ve hatta kameraları “aşırı yükler”. Süper kütleli kara delik tarafından kontrol edilir, kütlesi ~8 M⊙. Turuncu hatlar Teleskopun aynalı segmentlerinden gelen difraksiyon artefaktları, galaksiyle ilgili değildir.

Yıldız oluşumu ve merkezi “geçit”
Kızılötesi spektrumda Messier 77’nin merkezinde optikta görünmeyen bir geçit tespit edildi. Geçidin etrafında 6 000 ışık yılıdan büyük çaplı parlak bir yıldız oluşum halkası bulunur, iki kolun iç uçlarından oluşur. Halkanın içinde yoğun turuncu baloncuklar – yeni yıldızların doğuş patlamaları görülür. Galaksinin yakınlığı (45 milyon ışık yılı) nedeniyle bu halka en çok incelenen yoğun yıldız oluşumu örneklerinden biri haline geldi.

Disk ve dış kollar
* Toz – sıcaklık yayılımı, mavi renkte boyanmış, fırınlı bir yapı oluşturur.
* Kollar boyunca turuncu baloncuklar yeni oluşmuş yıldızları işaret eder.
* MIRI’nin görüş alanının ötesinde ince hidrojen iplikleri görülür; binlerce ışık yılı genişliğinde uzanan bir halka oluştururlar. Bu iplikler, yıldız oluşumunu sürdürür ve galaksinin dış kabuğunu oluşturarak arka plan boşluğuna yayılır.

Neden önemli
Fotoğraf, 3707 numaralı program kapsamında elde edildi – *JWST Census of the Local Galaxy Population: Anchoring the Physics of the Matter Cycle*. Projenin amacı, aktif yıldız oluşumuna sahip büyük yakın galaksileri saymaktır. JWST’in yüksek çözünürlüğü sayesinde tek tek yıldız kümeleri ve gaz rezervuarları ayrıntılı olarak izlenebilir; böylece Messier 77’deki yıldızların doğuş, yaşam ve ölüm döngüsü detaylı bir şekilde takip edilebilir.

Dolayısıyla yeni kızılötesi portre, “Kalamar’ın” güzelliğini ortaya çıkarmakla kalmaz, aynı zamanda en yakın galaksideki yıldız oluşumu mekanizmaları ve aktif çekirdek hakkında değerli bilgiler sunar.