Çin, ABD'yi geride bırakmak ve uzay endüstrisinde önde gelen konuma gelmek istiyor

Çin yeni bir dünya rekoru kırdı: uzay fırlatmaları

2025 yılında Çin 90'dan fazla yörünge görevini tamamlayarak önceki maksimumunu aştı ve yıllık fırlatma sayısında lider konumuna yerleşti. Son beş yılda ülke etkileyici bir ilerleme gösterdi:

- Ay'ın ters tarafından toprak örnekleri Dünya'ya getirildi;
- Kendi yörünge istasyonu inşa edildi;
- Mars'a başarılı bir rover inişi gerçekleştirildi.

ABD'nin konumu ve rekabet endişeleri

“Başkan Xi Jinping sık sık uzayın ve yapay zekanın Çin'in geleceği için kritik sektörler olduğunu vurguluyor,” diyor, Amerikan Ticari Uzay Uçuşları Federasyonu (CSF) başkanı Dave Cavassa.

Yakın zamanda CSF, Arizona Devlet Üniversitesi ile birlikte NewSpace girişimi kapsamında bir rapor yayımladı. Raporda “ABD'nin yakında uzaydaki liderliği Çin'e bırakabileceği” belirtiliyor. Cavassa şöyle ekledi:

> “Dünyanın önde gelen lideri olmaya devam ediyoruz, ancak Çin büyümeyi hızlandırıyor. Hiçbir şey yapmazsak, beş yıl içinde bizi geride bırakacak.”

Finansal analiz

Orbital Gateway Consulting verilerine göre, 2015'te 340 milyon dolardan 2025'te yaklaşık 3,18 milyar dolara kadar artan Çin'in ticari uzay (özel ve devlet) yatırımları arttı.

NewSpace araştırmacısı Jonathan Roll ekledi: son on yılda Çin hükümeti sivil, askeri ve ticari programlara 104 milyar doların üzerinde harcadı.

> “ABD beş kat daha fazla harcasa da Çin sürekli giderini artırıyor. Bu ona küresel lider olma hedefine ilerlemesini sağlıyor,” diyor Roll.

Sektörün gelişim mekanizması

Çinli uzay endüstrisi devlet kurumları, üniversiteler, büyük işletmeler ve özel şirketlerin işbirliği üzerine kuruludur. Sonuç olarak ülke genelinde bir dizi merkez oluştu:

- roket ve uydu üretimi fabrikaları;
- araştırma laboratuvarları;
- uzay havuzları.

> “Gerçek sıçrama 2014'te ‘60 Dokümanı’ yayımlanmasıyla başladı, bu belge özel yatırımları ve mülkiyeti açtı,” açıklıyor Roll.

Teknolojik başarılar

Çin aktif olarak roket taşıyıcılarını geliştiriyor, ondan fazla özel şirket dahil olmak üzere bazıları çoklu kullanım sistemleri üzerinde çalışıyor.

2020'de BeiDou küresel navigasyon uydu sistemi tamamlandı ve şu anda geniş bant internet için binlerce uydu geliştirme sürecinde.

Uzay: “Bir Kuşak – Bir Yol”un bir parçası

2013 yılından itibmetle uzay programı, Çin'in altyapısını ve etkisini genişletmeyi hedefleyen “Bir Kuşak – Bir Yol” girişiminin ana unsurlarından biri haline geldi. Diğer ülkeler için uydu fırlatmanın yanı sıra Çin kara istasyonları inşa ediyor; Mısır ve Pakistan'da büyük tesisler zaten kuruldu, bu da uluslararası uzaydaki varlığını güçlendiriyor.