ABD Yüksek Mahkemesi, yapay zeka ile üretilen yaratıcı eserlerin telif hakkıyla korunamayacağını belirledi

Yapay zeka ve telif hakkı: Stephen Thaler’in davasının uluslararası bir örnek olma süreci

Son yıllarda Amerikan bilim insanı-pratikçi Stephen Thaler, yapay zekâ tarafından yaratılan eserlerin kimin telif hakkına sahip olabileceği tartışmasında belirgin bir figür haline geldi. DABUS sistemi özgün görseller ve icatlar üretiyor, ancak hak sahibi – insan – hâlâ tartışma konusudur.

1. “Güncel Cennet Girişi” adlı resim davası
- 2018’de Thaler, demiryolu raylarının portal içine giden canlı bir görüntüsü olan “Güncel Cennet Girişi” için telif hakkı kaydı yaptırmaya çalıştı.
- ABD Telif Hakkı Bürosu, 2022’de başvuruyu reddetti ve hak sahibinin yalnızca yaşayan bir insan olabileceğini savundu.
- 2023’te Washington’da bir mahkeme reddi onayladı; 2025’te üst yargı da bu kararı doğruladı.
- Thaler davasını ABD Yüksek Mahkemesi’ne taşıdı, ancak mahkeme itirazını kabul etmedi.

> *“Thaler, reddin yapay zeka endüstrisine ve yaratıcı meslek gruplarına kritik bir gelişme anında zarar verdiğini düşünüyor,”* diye belirtiyor kendisi.

2. Büro “yazar” konusundaki görüşü
Büro, “yazar” teriminin yalnızca yaşayan bir insan için geçerli olduğunu iddia ediyor. Makine, insan müdahalesi olmadan eser yaratsa bile ABD yasalarına göre yazar olarak tanınamaz.

3. Thaler’in diğer girişimleri
- Patent başvuruları: Thaler aynı zamanda DABUS tarafından yaratılan icatlar için patent başvurusunda bulundu, ancak ABD’de reddedildi.
- Uluslararası başarı: Avustralya’da bir mahkeme onu yazar olarak kabul etti ve birkaç icat hakkını destekledi.

4. Sektör üzerindeki etkiler
ABD’deki mahkeme kararı, yapay zeka çağında fikri mülkiyetin nasıl düzenleneceği sorusunu gündeme getiriyor. Amerikan yasaları makineler için hak kaydı imkanı sunmasa da Avustralya’da oluşan uluslararası örnek gelecekteki reformlar için bir rehber olabilir.

Kısaca:

Stephen Thaler, yapay zekânın yazar ve patent sahibi olabileceğini kanıtlamaya çalışıyor. ABD’de denemeleri Yüksek Mahkeme tarafından reddedildi, ancak Avustralya’da mahkeme bazı icatların hak sahibini onayladı. Bu dava, yapay zeka dünyasında telif hakkının geleceğiyle ilgili önemli soruları gündeme getiriyor.