ABD, yapay zeka için fotonik çiplerin geliştirilmesine yatırım yapıyor, ancak fizik yasalarını ihlal etmek zorunda kalacak.

DARPA, PICASSO programını başlatıyor – “Fotonikte Devrim”

ABD Savunma Bakanlığı (DARPA aracılığıyla) PICASSO (Photonic Integrated Circuit Architectures for Scalable System Objectives) projesinin başlangıcını duyurdu. Programın amacı, fotonik hesaplama sistemlerinin potansiyelini ortaya çıkarmasını engelleyen temel fiziksel bariyerleri aşmaktır: düşük gecikme, neredeyse sıfır enerji tüketimi ve yüksek hız.

Neden Şimdi Önemli
Fotonik hâlâ “büyüme” evresinde. Ana sınırlamalar:

Sonuç olarak, günümüz fotonik çipleri yalnızca basit doğrusal işlemleri gerçekleştirebilir ve hesaplama “derinliği”, ışığı elektrikle dönüştürme ihtiyacı nedeniyle sınırlanır. Bu durum, hibrit çözümlerde fotonikteki avantajları ortadan kaldırır.

DARPA’nın Görevi
1. Yukarıdaki sınırlamaları aşan devre tasarımları oluşturmak; mevcut fotonik bileşenleri kullanarak (yeni malzeme veya cihaz gerektirmeden).
2. Büyük fotonik devrelerin öngörülebilir çalışmasını sağlamak – böylece yapay zeka ve diğer hesaplama yoğun uygulamalar için pratik hale gelsin.

Program Yapısı
| Aşama | Süre | Görev |
|-------|------|-------|
| 1 | 18 ay | Yaklaşımın uygulanabilirliğini kanıtla. |
| 2 | 18 ay | Çalışan çözümleri geliştir ve göster. |

- Toplam bütçe: yaklaşık 35 milyon dolar.
- Başvurular 6 Mart 2026’ya kadar kabul edilecek.

DARPA, devre tasarımcılarının güvenilir ve dayanıklı elektronik mimariler oluşturma yeteneğini kanıtladığını düşünüyor; şimdi bu başarıyı fotonik zincirler için tekrarlamak gerekiyor.

Sonuç
PICASSO programı bir meydan okumayı temsil ediyor: Fotonik teknolojiyi “büyüme” durumundan olgun, geleneksel hesaplama sistemleriyle rekabet edebilecek düzeye taşımak. Buradaki başarılar, yapay zeka ve diğer yüksek performanslı görevlerde fotonik çiplerin geniş çapta kullanılmasına yol açabilir.