Sözleşme Cezası Hesaplayıcı

Sözleşme cezası hesaplayıcı – gecikmeli ödeme ve sözleşme ihlali cezaları

💰 Sözleşme cezalarını, gecikme ücretlerini ve önceden belirlenmiş tazminatları hesaplayın. Günlük faiz hesaplamalarıyla sözleşme ihlali ceza tutarını belirleyin.

Sözleşme cezası nedir?

Sözleşme cezası (неустойка), sözleşmenin ihlali halinde uygulanan parasal bir yaptırımdır; genellikle gecikmiş ödeme veya yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda kullanılır. Tazmin ve caydırma amacı taşır ve sözleşme şartlarına zamanında uyumu teşvik eder.

Ceza türleri

• Ceza (штраф): ihlal için tek seferlik sabit tutar
• Gecikme cezası (пеня): devam eden ihlalde tekrar eden ücret (günlük, aylık)
• Önceden belirlenmiş tazminat: sözleşmede kararlaştırılmış tahmini zarar
• Gecikme faizi: ödeme gecikmesi için zamana bağlı ücret

Hesaplama yöntemleri

1. Günlük yüzde yöntemi:

Penalty = Principal × Rate × Days Overdue

• Örnek: $10,000 borç, günlük 0.1%, 30 gün gecikme
• Ceza = $10,000 × 0.001 × 30 = $300

2. Anaparanın yüzdesi:

Penalty = Principal × Penalty Rate

• Örnek: $10,000 borç, %5 ceza
• Ceza = $10,000 × 0.05 = $500

3. Sabit tutar:

• Anaparadan bağımsız önceden belirlenen tutar
• Örnek: her gecikme için $500 sabit ceza

Temel terimler

• Anapara: borcun asıl tutarı
• Vade tarihi: ödeme yapılması gereken tarih
• Hoşgörü süresi: vade sonrası ceza başlamadan önceki günler
• Ceza oranı: uygulanan yüzde/tutar
• Azami sınır: toplam ceza için üst limit
• Gecikme günleri: vadeden itibaren günler (hoşgörü hariç)

Yaygın oranlar

• Hafif: günlük 0.01–0.05% (yıllık 3.65–18.25%)
• Standart: günlük 0.1% (yıllık 36.5%)
• Katı: günlük 0.3% (yıllık 109.5%)
• Yasal oran (Rusya): merkez bankası politika faizi / 360
• Yasal oran (ABD): eyalete göre değişir, genelde yıllık 6–18%

Hesaplama örneği

Senaryo:

• Anapara: $10,000
• Vade: 1 Ocak 2024
• Hesaplama tarihi: 15 Şubat 2024
• Ceza oranı: günlük 0.1%
• Hoşgörü süresi: 5 gün
• Azami sınır: anaparanın %50’si

Hesaplama:

• Vadeden itibaren toplam gün: 45
• Hoşgörü sonrası gün: 45 - 5 = 40
• Ceza = $10,000 × 0.001 × 40 = $400
• Azami izin verilen: $10,000 × 0.50 = $5,000
• Gerçek ceza: $400 (üst sınır altında)
• Toplam: $10,000 + $400 = $10,400

Rusya Hukuku (Medeni Kanun)

Madde 330 – Ceza (Неустойка):

• Borçlu, ifa etmeme veya gereği gibi ifa etmeme halinde ceza öder
• Sözleşmede veya kanunda belirtilmiş olmalıdır
• Aşırı ise mahkeme indirebilir (Madde 333)

Madde 395 – Parasal yükümlülüklerde faiz:

• Varsayılan oran = merkez bankası politika faizi
• Her gecikme günü için hesaplanır
• Sözleşmede farklı oran yoksa uygulanır

ABD Hukuku notları

• Faiz üst sınırları: birçok eyalette yıllık oran sınırı vardır (örn. 6–36%)
• Makuliyet testi: aşırı cezalar geçersiz sayılabilir
• Geç ödeme yasaları: bazı eyaletlerde ödeme şartları düzenlenir
• Tüketici koruması: tüketici sözleşmelerinde daha sıkı sınırlar

Uygulanabilirlik şartları

• Yazılı olmalı: ceza şartı sözleşmede yer almalı
• Açık terimler: oran, yöntem ve üst sınır belirtilmeli
• Makul: zararla aşırı orantısız olmamalı
• Gerçekçi tahmin: beklenen kayıpları yansıtmalı
• Bildirim: borçlu, ceza birikiminden haberdar olmalı

Azami üst sınırlar

• Rusya: mahkemeler genelde anaparanın %25–%50’sine indirir
• AB: orantılı olmalıdır (ülkeye göre değişir)
• Ticari sözleşmeler: tüketici sözleşmelerinden daha yüksek sınırlar
• Sektör standartları: inşaat, BT vb.

Cezalar ne zaman uygulanır?

• Gecikmiş ödeme: vadesinde ödeme yapılmaması
• Gecikmiş teslim: mal/hizmetin zamanında teslim edilmemesi
• İfa etmeme: yükümlülüklerin yerine getirilmemesi
• Şartların ihlali: sözleşme hükümlerinin ihlali
• Erken fesih: sözleşmenin süresi dolmadan bozulması

Ceza vs. tazminat

Cezalar (önceden belirlenmiş tazminat):

• Önceden kararlaştırılan sabit tutar
• Gerçek zarar ispatı gerektirmeyebilir
• Hesaplaması ve tahsili daha kolay
• Makul bir tahmin olmalıdır

Gerçek zararlar:

• Uğranılan zararın ispatını gerektirir
• Cezadan fazla veya az olabilir
• Birlikte talep edilebilir (yargı alanına bağlı)

Günlük birikim hesabı

Süregelen cezalar için günlük:

Daily Penalty = Principal × Daily Rate

• $10,000 üzerinde günlük 0.1% = günde $10
• 30 gün sonra: toplam $300
• 60 gün sonra: $600 (üst sınır yoksa)

Cezayı azaltma veya kaçınma

• Kısmi ödeme: devam eden cezayı azaltabilir
• Yeniden müzakere: şartların güncellenmesi
• Mücbir sebep: öngörülemeyen durumlar muafiyet sağlayabilir
• Ödeme planı: yapılandırılmış geri ödeme
• Mahkeme indirimi: aşırı cezalar düşürülebilir

Gerekli belgeler

• Ceza şartı içeren sözleşme
• İhlal kanıtı (örn. ödeme yapılmaması)
• Borçluya bildirim
• Metodolojiyi gösteren ayrıntılı hesap
• Zarar kanıtları (gerçek zarar için)

💡 İpucu: Ceza şartı hazırlarken günlük 0.05–0.3% aralığında oranlar kullanmak ve anaparanın %25–%50’si aralığında bir üst sınır koymak genellikle “makul” kabul edilir. Bu, mahkemece indirilme riskini azaltabilir. İdari gecikmeler için 3–10 günlük bir hoşgörü süresi eklemek faydalıdır. Büyük sözleşmelerde kademeli sistem düşünün: küçük gecikmelerde düşük, ciddi ihlallerde daha yüksek oranlar. En önemlisi, yerel hukuk konusunda bir avukata danışın.